Gargulce i chimery Notre-Dame: czym są, gdzie je zobaczyć i ich historie

Gargulec czy chimera? Różnica w minutę

Słowo „gargulec” ma ten sam źródłosłów co „gulgotanie”. Deszcz spływa rynnami i wylatuje z paszczy stwora z dala od kamienia, chroniąc mury i spoiny. W deszczowy dzień widać je przy pracy z placu i ze skweru za katedrą.

Dlaczego na katedrze są potwory?

Średniowieczni rzeźbiarze uwielbiali fantastyczne bestie. Historycy podają kilka wyjaśnień, żadne nie jest pewne: symbole zła trzymanego poza przestrzenią świętą, przestroga przed grzechem, strażnicy kościoła albo po prostu wyobraźnia kamieniarzy. W XIX w. Viollet-le-Duc i jego zespół rzeźbiarzy stworzyli cały bestiariusz chimer w romantycznym duchu powieści Wiktora Hugo, nadając Notre-Dame jej niepokojącą sylwetkę.

Najsłynniejsze chimery

• Le Stryge: skrzydlaty, rogaty stwór, który opiera brodę na dłoniach i spogląda na miasto. Rozsławiła go akwaforta Charlesa Meryona (1853) i niezliczone fotografie.
• Słoń: zaskakujący gość na paryskiej katedrze, symbol siły i mądrości.
• Pelikan: chrześcijański symbol ofiary, który według legendy karmi młode własną krwią.
• Pożerające bestie: chimery zjadające mniejsze zwierzęta, nawiązanie do średniowiecznych bestiariuszy.
• Ptaki, psy, kozy i postać przypominająca małpę: szukaj ich wzdłuż balustrady.

Gdzie zobaczyć gargulce i chimery

Z wież (najlepiej)

Trasa na wieże prowadzi wzdłuż Galerii Chimer, u góry fasady zachodniej, na tyle blisko, by dostrzec pazury i wyraz twarzy, z Paryżem w tle. Tylko tak widzi się je na wysokości oczu. Bilet kosztuje 16 € i trzeba go zarezerwować online: wszystko w naszym przewodniku po biletach na wieże.

Z dołu

• Plac przed katedrą: patrz w górę między wieżami; pomoże zoom 200 mm lub większy.
• Strona południowa, wzdłuż Sekwany: najlepszy widok na gargulce przypór i rozetę południową.
• Square Jean-XXIII, za katedrą: prezbiterium, łuki przyporowe i wiele rzygaczy.
• Pont de l’Archevêché i Quai de Montebello: klasyczne ujęcia o zachodzie słońca.

Nocne oświetlenie także pięknie wydobywa rzeźby: zobacz nasz przewodnik po Notre-Dame nocą i najlepszych miejscach na zdjęcia.

Czy gargulce przetrwały pożar w 2019 r.?

Tak, w większości. Pożar zniszczył więźbę i iglicę, ale wieże, fasada i Galeria Chimer ocalały. Podczas odbudowy rzeźby uszkodzone przez żar, wodę lub czas oczyszczono, wzmocniono albo zastąpiono nowymi, wykutymi przez kamieniarzy – jak robiono to od wieków. Posągi apostołów i ewangelistów wokół iglicy zdjęto do konserwacji kilka dni przed pożarem i dzięki temu ocalały.

Przeczytaj też:Architektura Notre-Dame w pigułce: gotyk, plan, rozety i łuki przyporowe